• BIST 119.196
  • Altın 313,725
  • Dolar 6,0829
  • Euro 6,5622
  • Aksaray 5 °C
  • Konya 7 °C
  • İstanbul 9 °C
  • Ankara 8 °C

Tevhîd Nedir?

Hacı Ahmet Ünlü

Sözlükte “Bir” anlamına gelen, “Vâhid” kelimesinden türeyen Tevhid, “birlemek” manasına gelir. Şirkin zıddı olarak da kullanılan bu kelime, İslâm dininin ana esası olan “Lâ ilâhe illAllâh”kelimesi ile ifade olunmuştur.

Terim olarak ise Tevhîd; Kişinin Allâh’ı, Allâh’ın fiilerinde, (Rubûbiyet'te) ve kendi fiilerinde (İbâdet'te) birlemesidir.
Yâni Allâh’ın isim ve sıfatlarında, O’na ortak koşmaması ve kişinin ibadetini Allah’tan başkasına yapmamasıdır.
Tevhîd üç başlık altında toplanır:
1- Rubûbiyet Tevhid'i
2- Ulûhiyet Tevhid'i
3- İsim ve Sıfat Tevhid'i
1- Rubûbiyet Tevhîd'i (Rab'lik Tevhîd'i):

Rubûbiyet Tevhîd'i; Yani Rablik tevhidi, Allah’ın fiilerinde onu birlemek ve ona ortak koşmamaktır. Buna örnek olarak şu âyetleri delil getirebiliriz;

İşte bu, Rabbiniz olan Allâh’tır. O’ndan başka (ibâdeti hak eden) hiçbir ilâh yoktur. O Her şeyin yaratıcısıdır. (Öyleyse) yalnızca O’na ibâdet edin. O, her şeyin üzerinde (gözetleyen, denetleyen ve işlerini yürüten) Vekil’dir”. (En'âm  Suresi Ayet 102)

“Hiç şüphesiz ben, benim de sizin de Rabbiniz olan Allâh’a tevekkül ettim. Hareket eden her canlıyı perçeminden tutan (kontrol edip yönlendiren) O’dur. Şüphesiz ki Rabbim, dosdoğru yol üzeredir”. (Hûd  Suresi Ayet 56)

“Rabbinin rahmet ettikleri müstesnâ. Onları bunun için yarattı. Rabbinin: “Andolsun ki cinleri ve insanları cehenneme dolduracağım.” sözü/hükmü kesinleşmiştir

(Hûd  Suresi Ayet 119)

Rubûbiyet Tevhîd'ine başlıca şunları örnek getirebiliriz:
- Yaratma
- Rızıklandırma
- Öldürme
- Diriltme
- Hüküm koyma
- Yaşatma
- Zarar ve fayda verme
- Gaybı Bilme gibi vesâir fiileri, Allâh’ın Rabliğinde birlenmesine örnek verebiliriz.

2- Ulûhiyet (İlâh'lık) Ubûdiyet (İbâdet) Tevhîd'i:

Kulun kendi fiilerinde, (İbâdetinde) Allâh’ı birlemesine Ulûhiyet 

Ubûdiyet Tevhîd'i denir. Ubûdiyet Tevhîd'i; Kulun İbâdetinde hiçbir şeyi Allâh’a ortak koşmaması ve İbâdetini yalnızca Allâh’a yapmasıdır.

Buna örnek olarak şu âyetleri delil getirebiliriz;

İşte Rabbiniz olan Allâh budur. O'ndan başka İlâh yoktur. O Herşeyin Yaratıcısı'dır, öyleyse O'na İbâdet edin. O, herşeyin üstünde bir vekildir

(En'âm  Suresi Ayet 102)

Rabbinden sana vahyedilene uy. O'ndan başka İlâh yoktur. Ve müşriklerden yüz çevir

(En'âm  Suresi Ayet  106)

Ad (toplumuna da) kardeşleri Hud'u (gönderdik.) (Hud, kavmine:) "Ey kavmim, Allâh'a kulluk edin, sizin O'ndan başka İlâhınız yoktur. Hâlâ korkup-sakınmayacak mısınız?" dedi

(A’râf  Suresi Ayet  65)

O, Hayy (diri) olandır. O'ndan başka İlâh yoktur; Öyleyse dînî yalnızca Kendisi'ne hâlis kılanlar olarak O'na duâ edin. Âlemlerin Rabbine hamd olsun

(Mü'min  Suresi Ayet 65)

Ulûhiyet Tevhîd'ine başlıca şunları örnek getirebiliriz:

- İtaat
- Duâ
- Korku
- Güven
- Secde
- Medet (Yardım dilemek)
- Sığınmak
- Ümit
- Tövbe gibi vesâir fiileri, Allâh’ın İbâdet'te birlenmesine örnek verebiliriz.

3- İsim ve Sıfatlar Tevhîd'i:

İsim ve Sıfatlar Tevhîd'i, Allâh’ın isimlerinde ve sıfatlarında birlenmesi ve Allâh’ın Sıfatları hakkında, herhangi bir te’vil, tahrif, tâ’til, temsil ve teşbih yapılmaksızın olduğu gibi bırakılmasıdır.

Buna örnek olarak şu âyetleri delil getirebiliriz;

Artık Allâh’a (şânına uymayan) benzetmeler yapmaya kalkmayın. Çünkü Allâh bilir, siz bilmezsiniz

(Nahl / Suresi Ayet 74)

“O, sana Kitâb’ı indirendir. Onun (Kur’ân’ın) bazı âyetleri muhkemdir, onlar kitâbın anasıdır. Diğerleri de müteşâbihtir. Kalplerinde bir eğrilik olanlar, fitne çıkarmak ve onun olmadık yorumlarını yapmak için, müteşâbih âyetlerinin ardına düşerler. Oysa onun gerçek mânâsını ancak Allâh bilir. İlimde derinleşmiş olanlar, “Ona inandık, hepsi Rabbimiz katındandır” derler. (Bu inceliği) ancak akıl sahipleri düşünüp anlar

(Âl-i İmrân  Suresi Ayet  7)

O’nun benzeri hiçbir şey yoktur

 (Şuara Suresi Ayet  11)

İsim ve Sıfat Tevhîd'ine başlıca şunları örnek getirebiliriz:

Allâh’ın isimleri, “el-Esmâu’l-Hüsnâ” veya “Esmâ-i Hüsnâ” diye tâbir ettiğimiz güzel isimlerden oluşmaktadır. Bunlar hadislerde ifade edildiğine göre 99 tânedir. Bir Müslüman, bunları layıkıyla kabul etmeli, Allâh’ı birlemeli ve bunlar hakkında Allâh’a hiçbir şeyi ortak koşmamalıdır.

Allâh’ın sıfatlarına gelince; bunlar Allâh’ın elinin olması, yüzünün olması, kızması, sevmesi, Arş’a istivâ etmesi, tuzak kurması ve buna benzer bazı vasıflarıdır.

Bu sıfatların nasıllığını ve niceliğini araştırma ve idrâk etme hevesinden vazgeçmek, gibi vesâir fiileri Allâh’ın isim ve sıfatlarında birlenmesine örnek verebiliriz.

Bu yazı toplam 143 defa okunmuştur.
  • Yorumlar 1
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Yazarın Diğer Yazıları
    Tüm Hakları Saklıdır © 2010 Haber Fark | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.