HUDER'den sert Tepki: “Uluslararası Hukuk Ayaklar Altında”

Hukuki Araştırmalar Derneği (HUDER) adına açıklama yapan Birleşmiş Milletler Hukuk Derneği Başkanı ve HUDER Yönetim Kurulu Üyesi Avukat Muhammed Taha Doğan, İsrail Meclisi’nin 2026 yılında kabul ettiği idam yasasına ilişkin hazırladığı teknik raporu kamuoyuyla paylaştı. Konya Gazeteciler Cemiyeti’nde düzenlenen basın toplantısında konuşan Doğan, söz konusu düzenlemeyi “uluslararası hukukun açık ihlali” olarak değerlendirdi.

“Bu Bir Hukuk Katliamıdır”

Avukat Doğan, idam yasasının yalnızca siyasi bir karar olmadığını vurgulayarak, “Bu düzenleme, uluslararası hukuku sistematik biçimde yok sayan bir hukuk katliamıdır” ifadelerini kullandı. Açıklamasında özellikle işgal altındaki topraklarda uygulanan hukuk kurallarına dikkat çekti.

Cenevre Sözleşmesi Vurgusu

Doğan, Dördüncü Cenevre Sözleşmesi’nin 68. maddesine işaret ederek önemli bir hukuki detayı gündeme taşıdı. İşgalci güçlerin, işgal öncesinde yürürlükte olmayan cezaları uygulayamayacağını hatırlatan Doğan, şunları söyledi:

“İdam cezası, işgal altındaki bir halka sonradan dayatılamaz. Bu hüküm açık ve yoruma kapalıdır. Batı Şeria’da uygulanması, uluslararası hukukun temel ilkelerinin ihlalidir.”

8 Başlıkta Hukuksuzluk Tespiti

Hazırlanan teknik raporda, söz konusu yasanın birçok açıdan uluslararası hukukla çeliştiği belirtildi. Doğan, özellikle şu noktalara dikkat çekti:

Filistinlilerin askeri mahkemelerde yargılanması
İsrail vatandaşlarının sivil mahkemelerde yargılanması
Bu durumun Roma Statüsü kapsamında “apartheid” suçu teşkil etmesi
Askeri mahkemelerde yüksek mahkûmiyet oranları (%96)
Savunma hakkı ve adil yargılanma ilkelerinin ihlali
Geçmişe dönük cezalandırma riski

Uluslararası Kurumlara Çağrı

Doğan, eleştirilerin ötesine geçerek üç aşamalı bir yol haritası açıkladı:

Birleşmiş Milletler Özel Raportörlerine acil çağrı yapılması
Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICC) Savcılığı’na başvuru
Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) süren davalara delil sunulması

Bu kapsamda hazırlanacak “gölge raporlar” ile sürecin uluslararası platformlara taşınacağı ifade edildi.

“Bu Mücadele Tüm İnsanlık İçin”

Açıklamasının sonunda uluslararası topluma çağrıda bulunan Doğan, “Bugün bir halkın başına gelen, yarın tüm insanlığın başına gelebilir” diyerek hukukçuları ve vicdan sahibi herkesi sürece destek vermeye davet etti.

Yetkililer, önümüzdeki günlerde Birleşmiş Milletler ve Uluslararası Ceza Mahkemesi nezdinde yapılacak resmi başvuruların detaylarının kamuoyuyla paylaşılacağını bildirdi.