Sosyal Medya 15 Yaş Altında Gerçeklik Algısını Bozuyor

Sosyal medya uygulamalarını 15 yaş altındaki kullanıcılara yasaklamayı amaçlayan torba yasa teklifinin ay sonuna doğru Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulması bekleniyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, düzenlemenin çocukları dijital risklerden korumayı hedeflediğini açıkladı.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uzman Psikolog Sema Kavak, sosyal medyanın özellikle 15 yaş altı çocuklarda ciddi psikolojik etkiler oluşturduğunu söyledi. Kavak, bu yaş grubunun kimlik gelişimi açısından hassas bir dönemden geçtiğini belirterek, “Sosyal medyada sürekli başkalarıyla karşılaştırılan çocuklarda yetersizlik ve eksiklik duygusu kaçınılmaz olarak artıyor. Mükemmel hayatlara maruz kalmak, çocukların gerçeklik algısında bozulmalara yol açıyor” dedi.

Beğeni Kaygısı Depresyona Sürüklüyor

Kavak, sosyal medyanın kız ve erkek çocukları farklı yönlerden etkilediğini ifade etti. Kız çocuklarında beden memnuniyetsizliği ve zayıflık algısının öne çıktığını, erkek çocuklarında ise başarı, güç ve kaslı görünüm baskısının arttığını dile getirdi.

“Beğeni ve takipçi sayıları çocukların kendilerini değerli hissetmesinin ölçütü haline geliyor” diyen Kavak, bu durumun kaygı ve depresyon riskini artırdığını belirtti. Paylaşımların yeterince ilgi görmemesi halinde çocukların içe kapanabildiğini, siber zorbalığın ise sıklıkla akran zorbalığına dönüştüğünü vurguladı.

Işıklı ve Sesli Dünya Dikkati Olumsuz Etkiliyor

Sosyal medyanın renkli, hızlı ve çok uyaranlı yapısının çocukların dikkat ve odaklanma becerilerini zayıflattığını ifade eden Kavak, “Bu içeriklere uzun süre maruz kalan çocuklar ders ortamında çabuk sıkılıyor, odaklanma sorunu yaşıyor. Uyku düzeninin bozulması, öfke patlamaları ve mutsuzluk da bu sürece eşlik ediyor” diye konuştu.

Öte yandan, kontrollü kullanımın içe kapanık çocuklar için sınırlı da olsa sosyalleşme fırsatı sunabileceğini belirten Kavak, bunun bilinçli kullanım gerektirdiğinin altını çizdi.

En Etkili Denetim Aileden Geçiyor

Sosyal medya kullanımında en etkili denetimin aile olduğunu vurgulayan Kavak, “Çocuğunu en iyi tanıyan aile, onun duygusal ihtiyaçlarını fark edebilir ve sosyal medyanın etkilerini doğru yönetmesine yardımcı olabilir” dedi. Devlet düzenlemelerinin ise yaş doğrulama, gizlilik ayarları, zararlı içeriklerin filtrelenmesi ve veri güvenliği açısından önemli olduğunu ifade etti.

Yasak Tek Başına Çözüm Değil

Sosyal medya yasağının dijital bağımlılığı azaltabileceğini belirten Kavak, bunun tek başına yeterli olmadığını söyledi. “Eğer çocuklara sanat, spor gibi sağlıklı alternatifler sunulmazsa başka bağımlılıklar ortaya çıkabilir” diyen Kavak, akran zorbalığının sosyal medya dışında da devam edebileceğine dikkat çekti.

“Sınırlı ve Denetimli Kullanım Daha Gerçekçi”

Sosyal medyadan tamamen uzak kalan bir gencin sosyal gelişiminin, bireysel koşullara göre değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Kavak, “Tamamen yasaklamak yerine sınırlı, denetimli ve eğitici bir kullanım modeli daha uygulanabilir ve gerçekçidir” diyerek sözlerini tamamladı.